ทำความรู้จักกับ Business Analytic แบบต่างๆ

Business Analytic เป็นคำกว้างๆ ที่มีความหมายเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เข้ามาทำการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อช่วยในการดำเนินธุรกิจ

Business Analytic สามารถแบ่งได้เป็น 3 แบบคือ

  1. Descriptive Analytic
  2. Predictive Analytic
  3. Prescriptive Analytic

Descriptive Analytic

เป็นรูปแบบของการวิเคราะห์ข้อมูลแบบพื้นฐานที่สุด โดยจะเน้นไปที่ความสามารถในการ “อธิบาย” ว่าเกิดอะไรขึ้นกับธุรกิจของคุณ ในช่วงที่ผ่านมา (หรือกำลังเกิดอะไรขึ้น ถ้าได้ข้อมูลที่ปัจจุบันเพียงพอ) และอาจจะสามารถอธิบายได้อีกด้วยว่า “ทำไม” ถึงเกิดขึ้น

ระบบสารสนเทศจำพวก รายงานทางธุรกิจ รายงานการขาย ผลประกอบการ ผลการดำเนินงาน รวมถึงระบบ business intelligence โดยส่วนใหญ่ ต่างก็ถือเป็น Descriptive Analytic ทั้งสิ้น

Predictive Analytic

รูปแบบการวิเคราะห์ข้อมูลที่ก้าวหน้าขึ้นมาอีกขั้นหนึ่ง โดยเป็นการพยายาม “พยากรณ์” สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคต โดยใช้ข้อมูลของสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต เข้ามาวิเคราะห์ร่วมกับโมเดลทางคณิตศาสตร์ หรือร่วมกับการใช้ เทคนิค data mining สิ่งที่ predictive analytic มอบให้ก็คือ ความสามารถในการวิเคราะห์หาโอกาส และความเสี่ยงของสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ตัวอย่าง หนึ่งของ predictive analytic คือการคำนวณ credit rating score ที่มักใช้โดยสถาบันการเงินต่างๆ เพื่อพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ โดยใช้ข้อมูลตัวแปรต่างๆ นับสิบตัว รวมถึงประวัติความสามารถในการชำระเงินในอดีต มาใช้เพื่อคำนวณ “ความน่าจะเป็น” ที่บุคคลจะสามารถชำระหนี้ได้ในอนาคต

Prescriptive Analytic

รูป แบบการวิเคราะห์ข้อมูลแบบนี้ ถือว่าก้าวหน้าที่สุด เพราะไม่เพียงแต่จะพยากรณ์ว่าจะเกิดอะไรขึ้น สาเหตุ และระยะเวลาที่จะเกิดขึ้น แต่ยังสามารถให้คำแนะนำเกี่ยวกับทางเลือกที่มี รวมถึงผลที่จะตามมาของแต่ละทางเลือกด้วย

อีกหนึ่งองค์ประกอบหนึ่งที่ Prescriptive Analytic มี คือความสามารถในการปรับเปลี่ยนการวิเคราะห์ เมื่อได้รับข้อมูลเพิ่มเติมเพิ่มมากขึ้น

Prescriptive Analytic จำเป็นต้องใช้ข้อมูลที่กว้างขวาง หลากหลายมากกว่าเพียงแค่ข้อมูลในอดีต และตรงประเด็นนี้เองที่มีความเกี่ยวพันกับ Big Data เป็นอย่างมาก

ตัวอย่างอุปมา Analytic รอบตัวเรา

เพื่อ ให้เข้าใจถึงความแตกต่างของ Descriptive, Predictive และ Prescriptive มากขึ้น ลองนึกถึงตัวอย่างเปรียบเทียบกับเทคโนโลยียานยนต์ในแง่ของการนำทางดูนะครับ

ใน รถยนต์รุ่นเก่า เทคโนโลยีนำทางทั้งหมดเป็น Descriptive Analytic ทั้งสิ้น เข็มไมล์ที่บอกว่าตอนนี้รถวิ่งด้วยความเร็วเท่าไหร่อยู่ หรือวิ่งมาแล้วกี่กิโลเมตร เหลือน้ำมันอยู่อีกเท่าไหร่ หรืออาจจะมีเข็มทิศที่บอกว่า เรากำลังมุ่งหน้าไปทิศไหน

ในรถยนต์รุ่น ใหม่ๆ ที่มีระบบ GPS หรือมีระบบดิจิตอล จะเริ่มเห็นเทคโนโลยีที่เป็น Predictive Analytic มากขึ้น เกจ์น้ำมัน ไม่ได้เพียงแต่บอกเราว่า เราเหลือน้ำมันอยู่อีกเท่าไหร่ แต่ยังบอกอีกด้วยว่า ด้วยน้ำมันขนาดนั้น เราจะเดินทางไปได้อีกไกลแค่ไหน โดยคำนวณจากอัตราการใช้เชื้อเพลิงในช่วงที่ผ่านมา หรือการที่ระบบ GPS สามารถคำนวณ ประมาณเวลาที่คาดว่าเราจะถึงที่หมายได้ โดยพิจารณาจากระยะทางตามแผนที่ ร่วมกับความเร็วของรถยนต์ในขณะนั้น

และ ถ้ามีระบบนำทาง ที่สามารถนำเอาข้อมูลสภาพแวดล้อมการจราจรเข้ามาร่วมใช้งานด้วย อย่าง Google Maps หรือ Waze ที่นำสภาพการจราจรปัจจุบันมาร่วมคำนวณ และ “แนะนำ” ทางเลือกในการเดินทางที่ดีที่สุดได้ นั่นเป็นตัวอย่างที่อุปมาอุปไมยของระบบ Prescriptive Analytic ได้เป็นอย่างดี

หนทางยังอีกยาวไกล

อย่าง ที่กล่าวไว้ข้างต้น งาน business intelligence เกือบทั้งหมดในปัจจุบัน ยังอยู่เพียงแค่ Descriptive Analytic เท่านั้น ในขณะที่เทคโนโลยีทางด้านข้อมูล และการประมวลผล ก้าวหน้าไปมากแล้ว บริษัทและองค์กร ที่ตระหนักและเข้าใจถึงศักยภาพของ business analytic ในแบบต่างๆ จะสามารถเลือกนำเทคโนโลยีมาใช้ เพื่อสร้างเป็นความได้เปรียบในการแข่งขันได้ในที่สุด

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *